PRZYGODA Z TEATREM

"Pozwólmy dziecku doświadczać, eksperymentować, dowiadywać się i porównywać,
szukać i drążyć w głębinach wiedzy,
wyruszać w podróże odkrywcze –
– czasami trudne, ale jakże bogate i fascynujące.
Budujmy programy dostosowane do możliwości psychofizycznych dzieci."

Z "Gawędy Mateusza" C. Freinet


Zabawy teatralne to ważny element pracy pedagogicznej przedszkola. Dziecko w wieku przedszkolnym ma naturalną potrzebę wyrażania się w różnych formach. Teatr jest dla dzieci rzeczywistością wyjątkową, w której wszystko może się zdarzyć, a odtwórca roli ma okazję realizować swoje marzenia, by stać się kimś innym. Wprowadzenie dzieci w świat sztuki poprzez zabawy teatralne przynosi im wiele korzyści, rozwija wyobraźnię, doskonali mowę, która staje się wyrazista i melodyjna, sprzyja umuzykalnieniu, rozwija płynność ruchów oraz zwiększa poczucie własnej wartości Jest również okazją do wspaniałej zabawy, dającej wiele satysfakcji. Udział dzieci w odtwarzaniu treści utworu skłania je do zapamiętywania, koncentrowania uwagi na określonej działalności, kulturze mówienia i zachowania się. Podczas zajęć z tej dziedziny przedszkolak może dowiedzieć się, jak powstaje sztuka teatralna i wzbogacić swój słownik o takie pojęcia jak np. reżyser, rekwizyty, dekoracja, kostiumy, ruch sceniczny, drama czy pantomima.

Zabawy w teatr wywierają duży wpływ na postawy moralne dzieci, wyostrzają zmysł obserwacji, kształtują osobowość i rozładowują nagromadzone emocje. Każde dziecko w wieku przedszkolnym pragnie sukcesu i uznania. Właśnie przedszkolne zajęcia teatralne stwarzają ku temu najlepsze warunki. W wychowaniu dziecka trzeba kłaść duży nacisk na przeżycia emocjonalne – uczyć je cieszyć się i smucić, dostrzegać dobro i zło. Dziecko wcielając się w postać przeżywa losy bohaterów literackich, utożsamia się z nimi, często naśladując ich postępowanie. Pozytywny bohater, z którym dziecko spotyka się na spektaklu teatralnym, zdobywa jego uznanie, pomaga w zrozumieniu, dlaczego takie zachowanie jest dobre. Występowanie negatywnych bohaterów – bo i tacy istnieją w bajkach – ma także duże znaczenie uspołeczniające.

Rozbudzanie zainteresowania teatrem, odkrywania w sobie naturalnych predyspozycji i uzdolnień skłania dziecko do samodzielnej twórczości i działania. Dziecko przedszkolne wykazuje naturalną dla swojego wieku i etapu rozwoju potrzebę ekspresji twórczej. Po to, by dziecko mogło wyzwolić swój wewnętrzny świat i posługiwać się właściwymi mu sposobami ekspresji – gestem, mimiką, słowem mówionym, aktywnością plastyczną i muzyczną – trzeba uszanować jego spontaniczność, czuwać nad tym, aby uniknąć wszystkiego, co może pociągnąć za sobą zahamowanie tendencji ekspresyjnych. Zabawy w teatr wszechstronnie i intensywnie wpływają na rozwój dziecka w wieku przedszkolnym. Pobudzają wyobraźnię, ukazują dobro i zło. Dziecko wspaniale się bawi. W czasie swojej kilkunastoletniej praktyki pedagogicznej, zabawy w teatr spotykały się z wielkim zainteresowaniem i zaangażowaniem ze strony dzieci.

Wszystkie te działania przyniosą efekty i sprawią radość tylko wówczas, jeżeli włączymy dzieci w działalność teatralną. Kontakt dzieci z teatrem to nie tylko wycieczki do teatru, zapraszanie aktorów do przedszkola, ale przede wszystkim zabawa w teatr. Poczynania te wspomagane przez literaturę dziecięcą dają nam duże efekty w pracy dydaktyczno–wychowawczej.

Działalność teatralna rozwija wyobraźnię, fantazję, twórcze myślenie dziecka, a także piękną, poprawną mowę. Dziecko występując na scenie przeżywa losy bohaterów literackich, utożsamia się z nimi, często naśladując ich postępowanie.

Dzieci biorące udział w przedstawieniach teatralnych chętniej chodzą do przedszkola, biorą czynny udział w zajęciach dydaktycznych i stwarzają mniej problemów wychowawczych.

Dobra, radosna zabawa dzieci, w której dostrzec można przekazywane im wartości, stanowi dla nas – nauczycielek, prawdziwy sukces.

Dziecko przedszkolne wykazuje naturalną dla swojego wieku i etapu rozwoju potrzebę ekspresji twórczej. Tworzy ono własny świat, poznaje siebie w sztuce i przez sztukę, woła o partnerstwo przeżyć w swojej twórczości. Dziecko bawiąc się projektuje, kształtuje tworzywo i nie zastanawia się czy tworzy sztukę – poszukuje własnej metody działania.

Podstawą skutecznego funkcjonowania we współczesnym świecie jest postawa twórcza. Dzieci są kreatywne z natury, dlatego tę wspaniałą zdolność należy w nich pielęgnować i rozwijać. Jak pokazuje praktyka kształcenie i rozwijanie umiejętności artystycznych stanowi podstawę rozwoju twórczości dziecięcej.

Doceniając wartości twórczej aktywności i obserwując rozwój twórczości artystycznej dzieci przedszkolnych, ich pierwsze sukcesy i osiągnięcia, zdecydowałam się opracować program "Przygoda z teatrem". W czasie swojej kilkunastoletniej praktyki pedagogicznej jako nauczyciel przedszkola zawsze doceniałam rozwój u dzieci ich umiejętności artystycznych. Wszelkie zajęcia o charakterze twórczym – taniec, muzyka i teatr zawsze spotykały się z ich wielkim zainteresowaniem i zaangażowaniem. Od wielu lat w swojej macierzystej placówce prowadzę zajęcia artystyczne: plastykę, taniec i teatr. Wynika to na pewno z moich własnych zainteresowań i umiejętności, a także z wytyczonej drogi rozwoju placówki.

"Przygoda z teatrem" jest to program uwzględniający potrzeby i możliwości rozwojowe dzieci 3 – 6 letnich, a jednocześnie skierowany do nauczycieli twórczych, dla których wychowanie dziecka poprzez sztukę stanowi dużą wartość dydaktyczno–wychowawczą.

Zabawa w teatr to atrakcyjna forma aktywności dzieci. Spełnia ona wiele ważnych funkcji: umożliwia zaspokojenie potrzeb (np. ekspresji twórczej) i zainteresowań dziecka, ułatwia nawiązywanie kontaktów społecznych, przybliża kulturę i sztukę, uczy współdziałania i współpracy, szacunku dla ojczystej mowy.

W każdym człowieku mocno tkwi upodobanie do wcielania się w cudzą postać. Wypływa ono z natury człowieka, stanowi niemalże pierwotny, odziedziczony instynkt. Dążenie to jest szczególnie silne u dzieci, które w zabawach na niby chcą być kimś innym, silniejszym, groźniejszym. Przebywanie w świecie fikcji daje dzieciom możliwości odmiany samych siebie, dostarcza wielu przeżyć i wzruszeń.

Już od najmłodszych lat przedszkolnych dzieci lubią wcielać się w inne postacie. Uwielbiają zabawy w dom, sklep czy szkołę. Podczas tych zabaw nieświadomie stają się aktorami, przebierają się, gromadzą rekwizyty i odgrywają role: mamy, lekarki czy sprzedawcy.

Zabawy dramowe, czy zajęcia teatralne spełniają wiele funkcji: uatrakcyjniają naukę, dają dzieciom możliwość rozwijania swoich zdolności i zainteresowań, dają nauczycielowi szansę na osiągnięcie rezultatów wychowawczych z wychowankami, którzy są nieśmiali, zahamowani lub nadpobudliwi, mają kłopoty z współżyciem w grupie rówieśniczej.

"Dziecko nie jest aktorem, ono bawi się w teatr"

Opracowała: mgr Małgorzata Wołosiuk